اظهارات اخیر رضا پهلوی درباره «تمامیت ارضی» و تعیین خطوط قرمز برای آیندهی سیاسی ایران و کوردستان، تداوم همان نگاه مرکزگرا و اقتدارطلبانهای است که در تاریخ معاصر ایران بارها در برابر حق تعیین سرنوشت ملتها صفآرایی کرده است.
ملت کورد بیش از یک قرن است که برای بهرسمیتشناختهشدن هویت، زبان و ارادهی سیاسی خود مبارزه میکند. در دوران دیکتاتوریهای رضا شاه و محمدرضا پهلوی، سیاست انکار سیستماتیک هویت ملی، ممنوعیت آموزش به زبان مادری و سرکوب خونین نیروهای سیاسی در کوردستان اعمال شد. خواست استقلال و مشارکت برابر، با لشکرکشی و امنیتیسازی پاسخ داده شد و «یکپارچگی» به ابزاری برای حذف صداهای متفاوت بدل شد.
پس از سقوط سلطنت پهلوی نیز جمهوری اسلامی همان مسیر را با شدتی گستردهتر ادامه داد. فتوای جهاد خمینی علیه کوردستان در سالهای نخست پس از انقلاب، اعلان جنگی آشکار علیه مردمی بود که شوراها، بنکهها، احزاب و نهادهای مردمی خود را شکل داده بودند و خواهان اداره دموکراتیک سرنوشت خویش بودند. آن فتوا نه پاسخی به خشونت، بلکه تلاشی برای درهمشکستن تجربهای انقلابی و استقلالی بود که در کوردستان در حال شکلگیری بود.
حق تعیین سرنوشت، حقی بنیادین و اساسی است که در اسناد بینالمللی به رسمیت شناخته شده است. این حق به معنای گسست از همزیستی نیست، بلکه تاکید بر داوطلبانهبودن هرگونه همزیستی سیاسی است. مردمی که آزادانه و برابر تصمیم بگیرند، میتوانند شکل رابطهی خود را نیز آزادانه تعیین کنند. نفی این حق، در عمل نفی دموکراسی است.
کوردستان انقلابی، جغرافیایی متحزب، آگاه و سیاسی است. دههها سازمانیابی حزبی، فعالیت مدنی و تجربه مبارزهی اجتماعی، آن را به یکی از سیاسیترین مناطق بدل کرده است. در چنین فضایی، سخنانی که بدون پذیرش حق تعیین سرنوشت و بدون بهرسمیتشناختن تکثر ملی بیان میشود، اعتباری ندارد و با حافظهی تاریخی مردم کورد سنجیده میشود. مردم کورد بهخوبی به یاد دارند که هرگاه قدرتی از «یگانگی» سخن گفته اما از برابری نگفته، نتیجه چیزی جز سرکوب نبوده است.
ما در کولبرنیوز بر این باور هستیم که همزیستی پایدار تنها بر پایهی برابری اجتماعی، رفع تبعیض ملی و پذیرش اراده آزادانه ملتها شکل میگیرد. هیچ ارتشی و هیچ تهدیدی نمیتواند جایگزین رضایت آگاهانه مردمان شود. آیندهای آزاد و برابر تنها زمانی ممکن است که ملتها خود دربارهی شکل حکومت، میزان تمرکز قدرت و نوع رابطه سیاسی تصمیم بگیرند.
در پایان تاکید میکنیم که دوران تعیین تکلیف برای ملتها از بالا به سر آمده است. کوردستان با حافظهی مبارزه، با تجربه سازمانیابی و با آگاهی سیاسی خود، اجازه نخواهد داد بار دیگر حقش نادیده گرفته شود. هر جریانی که بخواهد اراده ملت کورد را نادیده بگیرد یا آن را به حاشیه براند، با مقاومتی ریشهدار و سازمانیافته روبهرو خواهد شد. این حقیقتی است که تاریخ کوردستان بارها آن را ثابت کرده است.
هیات مدیره کولبرنیوز
