در ششماهه نخست سال ۲۰۲۶ میلادی دستکم ۲۸ مورد جانباختن و ۸ مورد مجروحیت سوختبران بلوچ در مناطق مختلف بلوچستان ثبت و مستند شده است. این حوادث در نتیجه تیراندازی و تعقیبوگریز نیروهای نظامی، تصادفات جادهای و انفجار مینهای کارگذاشتهشده در مناطق مرزی رخ دادهاند.
به گزارش کولبرنیوز به نقل از شبکه اسناد حقوق بشر بلوچستان، در این بازه زمانی دستکم ۱۲ سوختبر در پی تیراندازی مستقیم یا تعقیبوگریز نیروهای نظامی جان خود را از دست داده و ۳ نفر دیگر نیز مجروح شدهاند. همچنین ۱۶ سوختبر دیگر در حوادث رانندگی جان باخته و ۴ نفر مجروح شدهاند. در میان جانباختگان این حوادث دو کودک زیر ۱۸ سال نیز ثبت شده است.
بر اساس این گزارش، یک سوختبر بلوچ نیز در اثر انفجار مینهای کارگذاشتهشده در مناطق مرزی جان خود را از دست داده است.
این گزارش همچنین نشان میدهد که نیروهای نظامی در چهار مورد جداگانه به سمت خودروهای سوختبران تیراندازی کردهاند که این موارد تلفات جانی یا مجروحیت در پی نداشته است. افزون بر این، در دو مورد دیگر افراد و سارقان مسلح به سوی سوختبران آتش گشودهاند که در نتیجه آن یک سوختبر جان باخته است.
شبکه اسناد حقوق بشر بلوچستان در بخش تحلیلی گزارش خود تأکید میکند که سوختبری در میان شهروندان بلوچ یک انتخاب آزادانه نیست، بلکه نتیجه مستقیم شرایط اقتصادی دشوار، محرومیت ساختاری و نبود فرصتهای شغلی پایدار در منطقه است. بهنوشته این گزارش، بسیاری از شهروندان بلوچ به دلیل فقدان اشتغال و توسعهنیافتگی، ناچار به ورود به این شغل پرخطر برای تأمین معاش خانوادههای خود هستند.
در ادامه این گزارش آمده است که سوختبران در مسیرهای مرزی همواره با خطراتی چون تیراندازی، تعقیبوگریز، واژگونی خودرو، تصادفات جادهای، انفجار مین و حملات افراد مسلح روبهرو هستند؛ وضعیتی که طی سالهای گذشته دهها کشته و زخمی بر جای گذاشته است.
این نهاد حقوق بشری در پایان تأکید میکند که تداوم برخوردهای امنیتی با پدیده سوختبری، بدون توجه به ریشههای اقتصادی و اجتماعی آن، نهتنها موجب کاهش حوادث نشده بلکه همچنان جان شهروندان بلوچ را در معرض خطر قرار داده است.